Thursday, August 8, 2019

မိုးႀကိဳးပစ္၊ ကမ္းၿပိဳ၊ ေျမၿပိဳ ႏွင့္ ငလ်င္ ၁ ႏွစ္ပတ္လုံး ျဖစ္နိုင္ေၿခ အမ်ားဆုံးရွိဟု ဆို


ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း ကမ္းၿပိဳ၊ ေျမၿပိဳမွု၊ မိုးႀကိဳးပစ္မွုႏွင့္ ေျမငလ်င္ လွုပ္ခတ္ျခင္းမ်ားသည္ ေဒသအလိုက္ တႏွစ္ပတ္လုံး ျဖစ္ပြား နိုင္ေၿခအမ်ားဆုံးရွိေသာ သဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္မ်ားဟု အမ်ိဳးသားသဘာ၀ ေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာ စီမံခန႔္ခြဲမွု ေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ဒုသမၼတ ဦးဟင္နရီဗန္ထီးယူက ေျပာသည္။

ေနျပည္ေတာ္ရွိ သဂၤဟဟိုတယ္တြင္ ၾသဂုတ္လ ၆ ရက္က ျပဳလုပ္သည့္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ငလ်င္ေဘးအႏၲရာယ္ ႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္ေရးႏွင့္ တုံ႔ျပန္ေရး စီမံခ်က္ မိတ္ဆက္ျခင္း အခမ္းအနားႏွင့္ ေျမငလ်င္ ေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာ ဖိုရမ္ တြင္ ေျပာၾကားျခင္း ျဖစ္သည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း၌ ျမန္မာနိုင္ငံ အတြင္း လူသိနည္းေသာ သဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္မ်ား ျဖစ္သည့္ မိုးႀကိဳးပစ္မွုႏွင့္ ကမ္းၿပိဳ၊ ေျမၿပိဳမွု ျဖစ္ပြားျခင္းမ်ား ယခင္ထက္ ပို၍ မ်ားျပားလာကာ လူေသဆုံးမွုမ်ားလည္း ျမင့္တက္လာသလို ေၿမ ငလ်င္ လွုပ္ခတ္ျခင္းမ်ားေၾကာင့္လည္း လူ႔အသက္အိုးအိမ္၊ အေဆာက္အအုံမ်ား ထိခိုက္ ပ်က္စီးဆုံးရွုံးေနရသည္ဟု ဦးဟင္နရီဗန္ထီးယူက ေျပာၾကားသည္။

၎က“အခုေနာက္ပိုင္းမွာ လူသိနည္းတဲ့ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ေတြ ျဖစ္တဲ့ မိုးႀကိဳးပစ္မွုနဲ႔ ကမ္းၿပိဳ၊ ေျမၿပိဳမွု၊ ငလ်င္ လွုပ္ ျခင္းေတြ အျဖစ္မ်ား လာပါတယ္။ မိုးႀကိဳးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္မွာ ဆုံးရွုံး နစ္နာမွုေတြ အမ်ားႀကီး ျဖစ္ခဲ့ တယ္။ မိုးႀကိဳး ပစ္တာ၊ ကမ္းၿပိဳ၊ ေျမၿပိဳမွုေတြမွာဆို ဆုံးရွုံးမွုက အင္မတန္ ႀကီးမားပါတယ္။ မိုးႀကိဳးပစ္တယ္ ဆိုရင္ လူ ေသေတာ့ ႀကီးမားတဲ့ ဆုံးရွုံးမွု ျဖစ္ပါတယ္။ ေျမငလ်င္မ်ားေၾကာင့္ လူ႔အသက္အိုးအိမ္ အေဆာက္အအုံမ်ား ထိခိုက္ ပ်က္စီးဆုံးရွုံးခဲ့သလို တန္ဖိုး မျဖတ္နိုင္တဲ့ ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ေတြလည္း ပ်က္စီးဆုံးရွုံးရပါတယ္”ဟု ဆိုသည္။

တနိုင္ငံလုံး အတိုင္းအတာ အေနျဖင့္ မိုးႀကိဳးပစ္ျခင္း ျဖစ္ပြားမွုသည္၂၀၁၇ ခုႏွစ္က မိုးႀကိဳးပစ္မွု ၂၅ ႀကိမ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ကာ ၅၉ ဦး ေသဆုံးခဲ့ေၾကာင္း၊ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္က မိုးႀကိဳးပစ္ခတ္မွု ၁၀၉ ႀကိမ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ေသဆုံးသူ ၁၁၁ ဦး၊ ဒဏ္ရာရရွိသူ ၃၉ ဦး ရွိခဲ့ေၾကာင္း၊ မိုးႀကိဳးပစ္မွုေၾကာင့္ လူေသဆုံးရမွုမွာ ဧရာဝတီတိုင္း အတြင္း အမ်ားဆုံး ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း လူမွု ဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာန၊ ေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာ စီမံခန႔္ခြဲမွု ဦးစီးဌာန၏ စာရင္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ အထိ တိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္မ်ား အလိုက္ မိုးႀကိဳးပစ္ခတ္မွု ျဖစ္စဥ္ေပါင္း ၆၂ ႀကိမ္ ျဖစ္ပြား ခဲ့ကာ ေသဆုံးသူ ၅၇ ဦး၊ ဒဏ္ရာရရွိသူ ၂၁ ဦး ရွိေၾကာင္း၊ လူေသဆုံးမွုမ်ား အနက္ ဧရာဝတီတိုင္းတြင္ ေသဆုံးသူ အမ်ားဆုံး ျဖစ္ၿပီး အေဆာက္အအုံႏွင့္ ကၽြဲ ႏြား တိရစၧာန္မ်ားပါ ထိခိုက္မွု တခ်ိဳ႕ရွိေသာ္လည္း စာရင္းေကာက္ယူထားမွု မရွိေၾကာင္း ေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာ စီမံခန႔္ခြဲမွု ဦးစီးဌာန၏ စာရင္းမ်ား အရ သိရသည္။

ဧရာဝတီတိုင္း၌ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္၌ မိုးဦးက် ကာလ ျဖစ္သည့္ ေမလမွ ဇြန္လဆန္းပိုင္းအထိ တလေက်ာ္အတြင္း မိုးႀကိဳးပစ္ ခံရသည့္ အတြက္ ၁၅ ဦး ေသဆုံးကာ ၆ ဦး ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရရွိခဲ့ေၾကာင္း ဧရာဝတီတိုင္း ေဒသႀကီး ေဘးအႏၲရာယ္ ဆိုင္ရာ စီမံခန႔္ခြဲမွု ဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွူး ဦးသန္းစိုးက ေျပာျပသည္။

ဦးသန္းစိုးက“ေမလအတြင္းနဲ႔ ဇြန္ လေတြမွာ မိုးႀကိဳးပစ္တာေတြ မ်ားတယ္။ ဧရာဝတီတိုင္းထဲမွာေတာ့ ဟသၤာတ ခရိုင္ထဲမွာ မိုးႀကိဳးပစ္ခံရၿပီး ေသဆုံးတာ အမ်ားဆုံးပဲ။ ေမလအတြင္းကလည္း ဇလြန္ၿမိဳ႕က ကေလး ၃ ေယာက္ ကစားေနတုန္း မိုးႀကိဳး ပစ္ခံရလို႔ ၃ ဦး စလုံး ေသဆုံးခဲ့တဲ့ ျဖစ္ရပ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္”ဟု ဧရာဝတီကို ေျပာသည္။

ယခုအခါ မိုးႀကိဳးပစ္ခံရ၍ ေသဆုံးသူ တဦးလၽွင္ ေငြက်ပ္ ၃ သိန္းႏွုန္း၊ ဒဏ္ရာရရွိသူမ်ားကို တဦးလၽွင္ ေငြက်ပ္ ၅ ေသာင္း ႏွုန္းျဖင့္ လူမွုဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ေထာက္ပံ့ေပးလ်က္ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

မိုးႀကိဳးပစ္ျခင္း၊ လၽွပ္စီးလက္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚျခင္းသည္ မိုးတိမ္ေတာင္မ်ား ျဖစ္ထြန္းမွုေၾကာင့္ ျဖစ္ၿပီး မိုးတိမ္ေတာင္ ျဖစ္ေပၚ မွုေၾကာင့္ လၽွပ္စီးလက္ျခင္း၊ မိုးႀကိဳးပစ္ျခင္းမ်ား အျပင္ မိုးသက္ေလျပင္း တိုက္ခတ္ျခင္းႏွင့္ ေလဆင္ႏွာေမာင္း တိုက္ခတ္ ျခင္းမ်ားပါ ျဖစ္နိုင္ေၾကာင္း မိုးေလဝသႏွင့္ ဇလေဗဒ ညႊန္ၾကားမွု ဦးစီးဌာန (မိုး/ဇလ) ထုတ္ျပန္ထားသည္။

မိုး/ဇလမွ ဦးေက်ာ္လြင္ဦးက“မိုး/ဇလ အေနနဲ႔ကေတာ့ ေန႔စဥ္ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ မိုးေလဝသဆိုင္ရာ အေျပာင္းအလဲေတြကို အခ်ိန္နဲ႔ တေျပးညီ ထုတ္ျပန္ေပးတယ္။ ထူးျခားျဖစ္စဥ္ ျဖစ္လာနိုင္ေၿခ ရွိတယ္ဆိုရင္လည္း သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္း အသီးသီးက ရရွိလာတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကို ေပးပို႔ေပးေနပါတယ္။ ဒီလို ထုတ္ျပန္ေပးတာေၾကာင့္ အခု ေနာက္ပိုင္းမွာ သဘာ၀ ေဘးအႏၲရာယ္ေၾကာင့္ ဆုံးရွုံးမွုေတြ ေလ်ာ့နည္းလာနိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္”ဟု ေျပာသည္။

ထို႔ျပင္ ေရႀကီးေရလၽွံမွုမ်ားႏွင့္ မိုးရြာသြန္းမွု မ်ားျပားခဲ့ျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ကမ္းၿပိဳ၊ ေျမၿပိဳမွု ျဖစ္ပြားျခင္းမ်ားလည္း ျမင့္တက္လာ ကာ ကမ္းၿပိဳ၊ ေျမၿပိဳမွုမ်ားေၾကာင့္ လယ္ယာေၿမ ဆုံးရွုံးျခင္း၊ လူေနအိုးအိမ္ ပ်က္စီးျခင္း၊ အသက္ ေသဆုံးျခင္းမ်ား ရွိခဲ့ၿပီး ျမစ္ေၾကာင္း ေျပာင္းလဲမွုမ်ားလည္း ျဖစ္ေပၚကာ ဆိုးက်ိဳးမ်ား ဆက္တိုက္ ျဖစ္ေပၚေနမွုမ်ားလည္း ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

နိုင္ငံအတြင္း ကမ္းၿပိဳ၊ ေျမၿပိဳျဖစ္ပြားမွုမ်ား အေနျဖင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ၂၂၇ ႀကိမ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး၂၀၁၈ ခုႏွစ္ အတြင္း ၅၃၁ ႀကိမ္ အထိ ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း၊ ကမ္းၿပိဳ၊ ေျမၿပိဳမွုမ်ားမွာ ၂ႏွစ္ အတြင္း ႏွစ္ဆခြဲနီးပါးခန႔္ ျဖစ္ပြားမွု ျမင့္တက္လာေၾကာင္း ေဘးအႏၲ ရာယ္ ဆိုင္ရာ စီမံခန႔္ခြဲမွု ဦးစီးဌာန၏ စာရင္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

လူမွုဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာန ဝန္ႀကီး ေဒါက္တာ ဝင္းျမတ္ေအးက“နိုင္ငံ အတြင္း ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ သဘာဝေဘး အႏၲရာယ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဆန္းစစ္ဖို႔ လိုလာၿပီ။ အားလုံး ဝိုင္းဝန္းပူးေပါင္း ဂ႐ုစိုက္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ဖို႔လည္း လိုတယ္ဆိုတာကို ၿပီးခဲ့တဲ့ အေတြ႕အၾကဳံေတြကေန သိလာရၿပီ ျဖစ္တယ္။ လူသိ နည္းတဲ့ သဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္ေတြကို ျပည္သူေတြ အေနနဲ႔ သတိမထားမိေပမယ့္ ျဖစ္လာရင္ေတာ့ ဆုံးရွုံးမွုေတြက ႀကီးမားတယ္။ ဒါ ေၾကာင့္ ျပည္သူေတြကို အတတ္နိုင္ဆုံး အသိပညာေပးတာေတြ ဆက္တိုက္ လုပ္ေဆာင္ေပးေနပါ တယ္”ဟု ေျပာသည္။

ေျမငလ်င္ လွုပ္ခတ္မွု အေနျဖင့္လည္း ၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္က ရွမ္းျပည္နယ္ တာေလငလ်င္၊ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ သပိတ္က်င္း ငလ်င္၊ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ဧၿပီလက ကေလးၿမိဳ႕ အနီး ဗဟိုျပဳလွုပ္ခဲ့သည့္ ငလ်င္ႏွင့္ ဩဂုတ္လအတြင္း ေခ်ာက္ၿမိဳ႕အနီး လွုပ္ခတ္ခဲ့ သည့္ ေျမငလ်င္မ်ားေၾကာင့္ လူ႔အသက္ အိုးအိမ္ အေဆာက္အအုံမ်ား ထိခိုက္ပ်က္စီး ဆုံးရွုံး႐ုံမၽွမက တန္ဖိုးမျဖတ္နိုင္ သည့္ ပုဂံေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ ဘုရား၊ ေစတီ ပုထိုး တခ်ိဳ႕ ၿပိဳက်ပ်က္စီးခဲ့ရေၾကာင္း သိရသည္။

ယခုႏွစ္အတြင္း၌လည္း ၾသဂုတ္ ၂ ရက္က ေမာ္လိုက္ၿမိဳ႕ အေရွ႕ေတာင္ ၁၃ မိုင္ အကြာကို ဗဟိုျပဳ လွုပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ၄ ဒသမ ၇ ရစ္ခ်က္စတာ စေကးရွိသည့္ ေျမငလ်င္၊ ၾသဂုတ္ ၃ ရက္က  မိုးညႇင္းၿမိဳ႕ အေရွ႕ေျမာက္ ၉ မိုင္ အကြာကို ဗဟို ျပဳ လွုပ္ခတ္ခဲ့သည့္ ၃ ဒသမ ၅ ရစ္ခ်က္စတာ စေကးႏွင့္ ဆင္ဘိုၿမိဳ႕ အေရွ႕ေျမာက္ ၂၈ မိုင္ အကြာကို ဗဟိုျပဳ လွုပ္ခတ္ ခဲ့သည့္ ငလ်င္မ်ား အပါအဝင္ အႀကိမ္ ၈၀ ခန႔္ လွုပ္ခတ္ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

ဒု သမၼတ ဦးဟင္နရီဗန္ထီးယူက“ငလ်င္ေဘးအႏၲရာယ္က အျခားမီးေဘး၊ ေရေဘး၊ ေလေဘး စတဲ့ ေဘးအႏၲရာယ္မ်ားလို မၾကာခဏ ျဖစ္ပြားေလ့ မရွိတဲ့အတြက္ အမ်ားစုက ေမ့ေလ်ာ့ေနတတ္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခ်ိန္အခါမေရြး ျဖစ္ေပၚလာနိုင္တဲ့ ငလ်င္ေဘးအႏၲရာယ္ အတြက္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးႏွင့္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ေရး လုပ္ငန္းေတြကို စနစ္ တက် ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ထားဖို႔ လိုပါတယ္”ဟု ေျပာသည္။

ယခုအခါ အမ်ိဳးသားသဘာ၀ ေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာ စီမံခန႔္ခြဲမွု ေကာ္မတီ အေနျဖင့္ သဘာဝေဘး အႏၲရာယ္ ျဖစ္ပြား မွုမ်ား အတြက္ အေရးေပၚ တုံ႔ျပန္မွု ေဆာင္ရြက္နိုင္ရန္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ေရး အတြက္ မဟာဗ်ဴဟာ မ်ားႏွင့္ စီမံခ်က္မ်ား ေရးဆြဲ အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း၊ဥပေဒ၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား ျပ႒ာန္းျခင္း၊ ျပည္သူလူထု အတြင္း ငလ်င္ ေဘးအႏၲရာယ္ ဆိုင္ရာ ပညာေပး လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းႏွင့္ ဇာတ္တိုက္ ေလ့က်င့္ခန္း ျပဳလုပ္ျခင္းမ်ား လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိသည္ဟု ဆိုသည္။

ထို႔သို႔ႀကိဳတင္ ေဆာင္ရြက္မွုမ်ားအျဖစ္ စက္ေလွ၊ အသက္ကယ္အကၤ်ီ၊ မိုးကာတဲ၊ မိုးကာ အစရွိသည္မ်ားကို သက္ဆိုင္ရာ ျပည္နယ္၊ တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕သို႔ ႀကိဳတင္ ျဖည့္ဆည္းေပးထားေၾကာင္း၊ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္မွုမ်ားအျဖစ္ တိုင္း ေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္အလိုက္ တင္ျပထားေသာ မုန္တိုင္းဒဏ္ခံ အေဆာက္အအုံ တည္ေဆာက္ေပးျခင္း၊ တာတမံမ်ား ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းျခင္း၊ ေရတြင္းေရကန္မ်ား တူးေဖာ္ေပးျခင္းမ်ားကို ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိေၾကာင္း သိရ သည္။

ဧရာဝတီ

0 comments:

Post a Comment