Wednesday, July 10, 2019

ၿဗိတိန္ သံအမတ္ႀကီး ႏုတ္ထြက္မႈ တုံ႔ျပန္မႈေတြ ထြက္ေပၚ


အထူးဆက္ဆံေရးလို႔ အမည္တြင္တဲ့ အေမရိကန္နဲ႔ ျဗိတိန္ႏုိင္ငံႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရးဟာျဗိတိန္သံရုံးက သံတမန္ေၾကးနန္းစာ ေပါက္ၾကားမႈ သတင္းေတြေၾကာင့္ ဒီ သီတင္းပတ္ထဲ အဆင္မေခ်ာ ျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ၁၈၁၄ ခုႏွစ္မွာ ျဗိတိသွ် စစ္သားေတြ အေမရိကန္ ကြန္ဂရက္ အေဆာက္အအုံကို မီးရွဳိ႔ျပီးတဲ့အခ်ိန္ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရး အဆိုးရြားဆုံး ရွိခဲ့ျပီးေနာက္ပိုင္း ပုံမွန္ ေကာင္းမြန္တဲ့ ဆက္ဆံေရးရွိခဲ့ေပမဲ့ တစ္ခါတစ္ရံ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား အခုလို အဆင္မေျပတဲ့ ဆက္ဆံေရး ကာလေလးေတြလည္း ရွိတတ္ပါတယ္။
ဒီ တစ္ပတ္အတြင္း ဆက္ဆံေရး က်ဆင္းခဲ့ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းျဖစ္တဲ့ ဒီ သတင္းေပါက္ၾကားမႈေၾကာင့္ သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္ရဲ႕ အမ်က္ေဒါသ အထိခံေနရတဲ့ ျဗိတိန္ သံအမတ္ၾကီး Sir Kim Darrock ဒီကေန႔ ႏုတ္ထြက္သြားခဲ့လို႔ ျဗိတိန္ႏုိ္င္ငံအတြင္း ဂယက္ရိုက္သြားခဲ့ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ကိုရဲမင္းထြန္းက တင္ျပေပးပါမယ္။
ဒီ တစ္ပတ္ထဲ အဆင္မေခ်ာတဲ့ ျဗိတိန္ႏုိ္င္ငံနဲ႔ အေမရိကန္ဆက္ဆံေရးမွာ သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္ရဲ႕ အမ်က္ေဒါသ အဓိက အထိခံေနရသူက အေမရိကန္ႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ျဗိတိန္သံအမတ္ၾကီး Sir Kim Darrock ျဖစ္ျပီး ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ သူက ရာထူးက ႏုတ္ထြက္မယ္လို႔ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ေပါက္ၾကားသြားတဲ့ ေၾကးနန္းစာမွာ ျဗိတိန္သံအမတ္ၾကီးက သမၼတ ထရမ့္ကို ညံ့ဖ်င္းသူ၊ စိတ္ဓါတ္ မလုံျခံဳသူ၊ အရည္အခ်င္း မျပည့္၀သူ အျဖစ္ ေ၀ဖန္ထားတာပါ။
ဒီ ေပါက္ၾကားမႈအျပီး အဂၤါေန႔မွာ သမၼတ ထရမ့္က အိမ္ျဖဴေတာ္ အေနနဲ႕ ျဗိတိန္သံအမတ္ၾကီး နဲ႔ အဆက္အဆံ လုပ္ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေၾကညာထားခဲ့ျပီး ဗုဒၶဟူးေန႔မွာေတာ့ Sir Kim Darroch ဟာ အခုလို ရာထူးက ႏုတ္ထြက္မယ္လို႔ ေၾကညာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ သူက သံတမန္တစ္ဦး အျဖစ္ ၀ါရွင္တန္မွာ ဆက္လက္ေနထိုင္ဖို႔ မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့တဲ့ အေျခအေနေၾကာင့္ ဒီလို ႏုတ္ထြက္ခဲ့တာလို႔ ေျပာပါတယ္။ သူရဲ႔ ေၾကညာခ်က္မွာ သံအမတ္ၾကီး အသစ္တစ္ေယာက္ ခန္႔အပ္တာကို ခြင့္ျပဳေပးဖို႔ လက္ရွိ အေျခအေနက ေတာင္းဆိုေနတယ္လို႔ ပါရွိပါတယ္။
သူ ရာထူးကႏုတ္ထြက္တာနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ျဗိတိန္ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ ထရီစာ ေမက ျဗိတိသွ် ေအာက္လႊတ္ေတာ္မွာ အခုလို ေျပာခဲ့ပါတယ္။
“ သံအမတ္ၾကီးက ႏုတ္ထြက္ဖို႔ လိုအပ္လို႔ ႏုတ္ထြက္ရတယ္လို႔ ေျပာလို႔ ကၽြန္မ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔ ကက္ဘိနက္ ၀န္ၾကီးအဖြဲ႔ တစ္ဖြဲ႕လုံးကေတာ့ သူ႔ကို ေထာက္ခံမႈ အျပည့္ေပးပါတယ္။ Sir Kim ဟာ သူ႔ဘ၀တစ္ေလ်ွာက္လုံး ျဗိတိန္ႏုိင္ငံအတြက္ အလုပ္လုပ္ခဲ့သူျဖစ္လို႔ သူ႔ကို ေက်းဇူးတင္ရမွာပါ။ အစိုးရေကာင္း တရပ္ဆိုတာ ပြင့္လင္းျပည့္စုံတဲ့ အၾကံဥာဏ္ေတြ ေပးအပ္ႏုိင္တဲ့ ျပည္သူ႔ ၀န္ထမ္းေတြအေပၚ မွီခိုရပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔ ျပည္သူ႔၀န္ထမ္း တစ္ရပ္လုံး ဒီလို ယံုၾကည္မႈနဲ႔ အလုပ္လုပ္ဖို႔ ကၽြန္မ လိုလားပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔လည္း ဒီ အျမင္နဲ႔ ထပ္တူရွိမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”
ျဗိတိန္ႏုိင္ငံ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ Teresa May ကိုယ္တိုင္ကလည္း ရာထူးက ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း ေၾကညာထားသူျဖစ္ပါတယ္။ သံအမတ္ၾကီးကို အျပည့္အ၀ ေထာက္ခံေၾကာင္း ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္က ေျပာသလို လစ္လပ္သြားမယ္႔ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ေနရာကို ရည္မွန္းေနတဲ့ လက္ရွိ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ၾကီး Jeremy Hunt ကလည္း အခုလို ကာကြယ္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
“ ကမၻာတစ္၀ွမ္းက ကၽြန္ေတာ္တို႔ သံတမန္ေတြ သူတို႔ အလုပ္သူတို႔ ေကာင္းေကာင္းလုပ္ႏုိ္င္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အခုကိစၥမွာ Sir Kim Darrock ဟာ အေတြ႕အၾကံဳမ်ားတဲ့ သံတမန္ပါ။ အေမရိကန္နဲ႔ တရုတ္ႏုိ္င္ငံျပီးရင္ ျဗိတိန္ႏုိ္င္ငံဟာ ကမၻာေပၚမွာ သံတမန္ ၀န္ထမ္းဦးေရ တတိယ အမ်ားဆုံး ရွိတဲ့ ႏုိင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သံတမန္ေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကာကြယ္ရပါမယ္။ အခုကိစၥမွာ သံအမတ္ၾကီးဟာ သူလုပ္သင့္တဲ့ ပြင္းလင္းတဲ့ အကဲျဖတ္ခ်က္ အျမင္ေတြကို ေပးေနတာျဖစ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ သူ႔ကို ကာကြယ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။”
Jeramy Hunt က သူသာ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ျဖစ္ရင္ ျဗိတိန္သံအမတ္ၾကီးကို၀ါရွင္တန္မွာ ဆက္လက္ ခန္႔ထားမယ္လုို႔ ေျပာထားခဲ့ပါတယ္။ ျဗိတိန္ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ ရာထူးအတြက္ Jeremy Hunt နဲ႔အျပိဳင္ ၀င္ေရာက္ အေရြးခံမယ့္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးေဟာင္း Boris Johnson ကေတာ့ အခုလို ေျပာပါတယ္။
“ သံအမတ္ၾကီး ႏုတ္ထြက္သြားတာ စိတ္မေကာင္းစရာပါ။ သူက သိ္ပ္ကို ေတာ္တဲ့ သံတမန္တစ္ေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ ေၾကးနန္း ေပါက္ၾကားေအာင္ လုပ္သူ ဘယ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘက္မလိုက္တဲ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ျပည္သူ႔ ၀န္ထမ္းေတြ အေပၚ အက်ိဳးယုတ္ေအာင္ လုပ္ခဲ့တာပါပဲ။ ျပည္သူ႕၀န္ထမ္းေတြရဲ႕၀န္ထမ္းဘ၀နဲ႔ အလားအလာေတြ ႏုိင္ငံေရး အစီအစဥ္ေတြထဲ ဆြဲထည့္ခံရတာဟာ သိပ္ မွန္ကန္တဲ့ အေနအထားေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။”
သမၼတ ထရမ့္နဲ႔ ေကာင္းမြန္တဲ့ ဆက္ဆံေရး ရွိတဲ့ Boris Johnson က သံအမတ္ၾကီး Sir Kim ကို ဆက္လက္ ထားရွိမယ္လို႔ ကတိေပး မထားခဲ့ပါဘူး။ ၀ါရွင္တန္ကို ဒီသီတင္းပတ္ထဲ ေရာက္ရွိခဲ့တဲ့ ျဗိတိန္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ကုန္သြယ္ေရး ၀န္ၾကီးကေတာ့ ဒီ ေပါက္ၾကားမႈဟာ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရးကို ထိခိုက္ ေစခ်င္လို႔ တမင္လုပ္တာျဖစ္ႏုိ္င္တယ္ လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
“ အခု ျဖစ္ရပ္ေၾကာင့္ အေတာ္မလြယ္တဲ့ ကိစၥေတြ ရွိလာခဲ့ပါတယ္။ တစ္ေယာက္ေယာက္က မလုိမုန္းတီးစိတ္နဲ႔ ျဗိတိန္-အေမရိကန္ ဆက္ဆံေရးကို ထိခိုက္လိုလို႔ ျဖစ္ေစ သံအမတ္ၾကီးကို ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ နစ္နာေစလိုလို႔ျဖစ္ေစ ၾကိဳးစားခဲ့တာပါ။ ကမၻာက ဒီျဖစ္ရပ္ေၾကာင့္ ဒီတိုင္းျပည္မွာ ကၽြန္္ေတာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားတဲ့ စံႏွဳန္းေတြနဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့ “လုပ္ငန္းသေဘာမသိ” “က်င့္၀တ္ နားမလည္” “မ်ိဳးခ်စ္စိတ္မရွိတဲ့ အေျခအေန”ကို ေတြ႕ျမင္သြားရမွာကို စိုးရိမ္မိပါတယ္။”
ျဗိတိန္ႏုိင္ငံ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ၾကီးဌာနက လက္ေထာက္ အျမဲတမ္း အတြင္း၀န္ျဖစ္တဲ့ Simon McDonald က ရင္းႏွီးတဲ့ မိတ္ေဆြ အိမ္ရွင္ႏုိင္ငံရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္က ျဗိတိန္ သံတမန္တစ္ေယာက္ကို အခုလို အဆက္အဆံ မလုပ္ဘူးလို႔ ေျပာတာ အရင္က မရွိခဲ့ဘူးလို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
အခုလို ျဗိတိန္ သံအမတ္ အေျပာင္းအလဲ ရွိလာျပီး ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ အသစ္ ရွိလာမွာျဖစ္ေပမဲ့ ဒီလို အဆင္မေျပျဖစ္ေနခဲ့တဲ့ ႏွစ္ဆက္ဆံေရး ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ အျပည့္အ၀ ဘယ္လို ျပန္လည္ ေကာင္းမြန္လာမလဲ ဆိုတာေတာ့ သဲသဲကြဲကြဲ မသိႏုိင္ေသးပါဘူး။ ႏွစ္ ေတာ္ေတာ္ ၾကာကာလအတြင္း အခုအခ်ိန္ဟာ ဆက္ဆံေရး အက်ဆင္းဆုံး အခ်ိန္လို႔လည္း Brookings Institute က သုေတသီ Thomas Wright ကလည္း ေျပာပါတယ္။
ႏုိင္ငံရပ္ျခား သံတမန္ေတြက အိမ္ရွင္ႏုိင္ငံက ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးကို ဒီလို ေ၀ဖန္ခဲ့တာဟာ အရင္ကလည္း ရွိခဲ့ဘူးေၾကာင္း၊ ေပါက္ၾကားခဲ့တဲ့ wikileak သတင္းေတြအရ အေမရိကန္ သံတမန္ေတြဟာ ျပင္သစ္ သမၼတ ဇာကိုဇီကို အ၀တ္အစားမပါတဲ့ အင္ပါယာအရွင္သခင္ျဖစ္ ေခၚဆိုခဲ့ဖူးေၾကာင္း ၀ါရွင္တန္ ပို႔စ္ သတင္းစာက ေထာက္ျပထားေၾကာင္းပါ။

VOA

0 comments:

Post a Comment